HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO CỦA TỈNH BẠC LIÊU

28/12/2017 | 00:00:00

Với nhu cầu năng lượng đáp ứng cho sự tăng trưởng của nền kinh tế đang ngày càng tăng cao, đồng thời phải góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phá thải khí nhà kính cũng như bảo vệ môi trường, thực hiện thành công mục tiêu thiên niên kỷ và giữ vững hình ảnh; đồng thời, Việt Nam là thành viên nghiêm túc, có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế thì ngành năng lượng cần có chiến lược hợp tác, phát triển như thế nào, nhất là trong môi trường hội nhập ngày càng mạnh mẽ.

Việt Nam đã tham gia ký kết 11 văn kiện hợp tác năng lượng ASEAN, trong đó có một số văn kiện quan trọng đã có hiệu lực như Hiệp định an ninh dầu khí ASEAN, Biên bản ghi nhớ về hợp tác lưới điện ASEAN, Biên bản ghi nhớ hợp tác về đường ống dẫn khí xuyên ASEAN...

Việc phát triển nguồn năng lượng tái tạo, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng truyền thống như than đá, khí đốt, dầu mỏ và hạt nhân đang ngày càng khẳng định được vị thế và tầm quan trọng trên toàn thế giới, nhiều quốc gia, năng lượng tái tạo đã chiếm một phần quan trọng trong tổng số năng lượng cung cấp; nguồn vốn đầu tư cho năng lượng tái tạo và sản lượng điện từ ngành năng lượng này đã có đà tăng trưởng ấn tượng trong những năm gần đây. Nước ta được đánh giá là nước có tiềm năng rất lớn về nguồn năng lượng tái tạo và phân bổ rộng khắp trên toàn quốc, xác định được lợi thế này, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, đề ra mục tiêu sử dụng năng lượng tái tạo và hướng đến một thị trường điện cạnh tranh với nguồn đầu tư và mô hình kinh doanh đa dạng. Việc đầu tư khai thác năng lượng tái tạo sẽ góp phần giúp cho Việt Nam cung cấp đủ năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường.

Bạc Liêu là tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long, nằm ở vùng đất cực Nam của tổ quốc, được xác định là một trong những tỉnh có tiềm năng để phát triển nguồn năng lượng tái tạo, nhất là năng lượng gió và năng lượng mặt trời. Với lợi thế về địa lý là có điều kiện khí hậu tốt, địa hình bằng phẳng, rất ít bị ảnh hưởng bởi bão, lũ, động đất, sóng thần; đồng thời, có bờ biển dài 56km, bãi bồi rộng, bằng phẳng; vùng ven biển có gió mạnh và khá ổn định (bình quân tốc độ gió là 7m/s và càng xa bờ tốc độ gió càng mạnh); có nắng hầu như quanh năm, với số giờ nắng bình quân trên 2.900 giờ/năm.

Để phát huy lợi thế tự nhiên nêu trên, đồng thời, để tạo cơ sở pháp lý nhằm thu hút đầu tư đẩy mạnh phát triển nguồn năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh; tỉnh đã xây dựng "Quy hoạch phát triển điện gió tỉnh Bạc Liêu giai đoạn đến năm 2020, có xét đến năm 2030" và đã được Bộ Công Thương phê duyệt tại Quyết định số 1403/QĐ-BCT ngày 11 tháng 4 năm 2016, trong đó xác định tiềm năng phát triển các dự án điện gió giai đoạn đến năm 2020, có xét đến năm 2030 của tỉnh Bạc Liêu dự kiến là 2.507MW và mục tiêu đến năm 2020, công suất lắp đặt tích lũy đạt 410MW, với sản lượng điện gió tương ứng khoảng 882 triệu KWh.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu, dự án Nhà máy điện gió Bạc Liêu (giai đoạn I và II) của Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Du lịch Công Lý đã được đầu tư xây dựng hoàn thành vào cuối năm 2016, với quy mô 62 trụ turbine gió, công suất 99,2MW, đến nay đã phát điện hòa vào lưới điện quốc gia khoảng 450 triệu KWh. Đây là dự án điện gió có quy mô và công suất phát điện lớn nhất Việt Nam hiện nay. Để mở rộng quy mô của dự án, hiện nay Công ty Công Lý đang chuẩn bị đầu tư tiếp Nhà máy điện gió Bạc Liêu giai đoạn III, với quy mô 71 trụ turbine gió, công suất là 142MW.

Ngoài dự án Nhà máy điện gió Bạc Liêu đang hoạt động thì hiện nay Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu đã có chủ trương cho phép 7 nhà đầu tư trong và ngoài nước được tiếp cận, khảo sát, nghiên cứu lập dự án khả thi đầu tư điện gió trên địa bàn tỉnh; ngoài ra còn có nhiều nhà đầu tư đến Bạc Liêu tìm hiểu và xin phép khảo sát, nghiên cứu để đầu tư các dự án điện mặt trời, trong đó có các nhà đầu tư tiềm năng đến từ Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ,...

Để phát triển kinh tế bền vững và chủ động trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, hạn chế ảnh hưởng của biến đổi khí hậu,... tỉnh Bạc Liêu đã mạnh dạn đề nghị và được Chính phủ chấp thuận đưa Dự án Trung tâm Điện lực Bạc Liêu (Nhiệt điện than, công suất 1.200MW) ra khỏi "Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020, có xét đến năm 2030". Nhằm triển khai thực hiện hiệu quả chiến lược phát triển năng lượng tái tạo của tỉnh và đạt được các mục tiêu của Quy hoạch phát triển điện gió đề ra và phần nào bù đắp lượng điện thiếu hụt do không triển khai thực hiện Dự án Trung tâm Điện lực Bạc Liêu (theo sơ đồ Quy hoạch điện 7), tỉnh Bạc Liêu sẽ tiếp tục tăng cường công tác quảng bá, giới thiệu tiềm năng và đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư, nhằm tìm kiếm các đối tác tiềm năng để đầu tư phát triển thêm các dự án điện gió trên các khu vực đã quy hoạch; đồng thời, sẽ tiến hành xây dựng quy hoạch phát triển Điện mặt trời và đẩy mạnh tìm kiếm, mời gọi các nhà đầu tư có năng lực, có kinh nghiệm đến Bạc Liêu đầu tư xây dựng các dự án điện năng lượng mặt trời, các nhà máy sản xuất các thiết bị năng lượng mặt trời,...

Để năng lượng tái tạo thực sự phát triển, hoàn thành các mục tiêu đặt ra trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh thì vẫn còn nhiều rào cản cần tháo gỡ, đặc biệt là vấn đề về giá. Từ nhiều năm nay, chúng ta đã ban hành các chính sách ưu đãi, hỗ trợ nhà đầu tư làm năng lượng tái tạo nhưng thực tế, kết quả triển khai lại rất khiêm tốn; đó là vì giá điện của Việt Nam vẫn thuộc diện bao cấp, chưa theo cơ chế giá thị trường nên khi làm năng lượng, người ta sẽ tìm đến các nguồn năng lượng giá rẻ, năng lượng truyền thống với suất đầu tư thấp, lợi nhuận lại cao thay vì đầu tư vào năng lượng tái tạo với suất đầu tư lớn, lợi nhuận lại thấp. Những rào cản, vướng mắc đó trước hết là sự hạn chế về công nghệ khi phần lớn thiết bị, sản phẩm đều nhập từ nước ngoài, vấn đề năng lực quản trị hạn chế khi chưa có được một hệ thống nghiên cứu, đào tạo chuyên sâu... và đặc biệt đó là vấn đề thu hút đầu tư khi các dự án năng lượng tái tạo đòi hỏi vốn lớn, trong khi đó, giá bán điện lại thấp, không đảm bảo khả năng thu hồi vốn của nhà đầu tư.

Từ thực tế trên, để đạt được mục tiêu đặt ra là ban hành biểu giá điện phù hợp cho cả điện gió và điện mặt trời, hài hòa lợi ích của cả 3 bên, đó là: Chủ đầu tư (bên bán điện), EVN (người mua điện) và mục tiêu phát triển nguồn điện xanh - không phát thải khí nhà kính của Chính phủ. Ngoài ra, phần lớn các nguồn năng lượng tái tạo chưa nằm trong quy hoạch của các địa phương, chủ đầu tư phải mất nhiều thời gian hoàn thiện hồ sơ, làm thủ tục xin bổ sung vào quy hoạch. Vì vậy, Chính phủ cần sớm ban hành quy hoạch phát triển năng lượng tái tạo của quốc gia và từng địa phương, tạo điều kiện thuận lợi phát triển các nguồn năng lượng này trong thời gian tới. Cùng với đó, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan cần sớm nghiên cứu, xây dựng cơ chế ràng buộc đối với nhà đầu tư sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch./.

UBND tỉnh Bạc Liêu